Χρόνος ανάγνωσης: 0,4 λεπτά
Την Τρίτη 24 Μαρτίου 2026 πραγματοποιήθηκε στο Royal Air Force (RAF) Club, στο Λονδίνο, εκδήλωση για την 82η Επέτειο του «Great Escape (Μεγάλη Απόδραση)», στην οποία συμμετείχε ο Επιτελάρχης του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας (ΓΕΑ), Υποπτέραρχος (Ι) Ματθαίος Κανουπάκης, εκπροσωπώντας τον Αρχηγό ΓΕΑ, Αντιπτέραρχο (Ι) Δημοσθένη Γρηγοριάδη.
Η εν λόγω εκδήλωση, στην οποία συμμετέχει για πρώτη φορά η Πολεμική Αεροπορία (ΠΑ), τιμά τη Μεγάλη Απόδραση, μια οργανωμένη προσπάθεια από Αξιωματικούς της RAF και άλλους Συμμάχους αιχμαλώτους να δραπετεύσουν από το γερμανικό στρατόπεδο Stalag Luft III στις 24 Μαρτίου 1944.
Ανάμεσά τους ήταν ο Υποσμηναγός Σωτήριος Σκάντζικας, της 336ης Μοίρας Διώξεως, ο οποίος συνέβαλε ενεργά στην οργάνωση της απόδρασης, δείχνοντας μεγάλο θάρρος και αποφασιστικότητα, ενώ συγκαταλέγεται μεταξύ εκείνων που, μετά την εκ νέου σύλληψή τους, εκτελέστηκαν από τις γερμανικές αρχές.
Το στρατόπεδο Stalag Luft III δεν ήταν ένα συνηθισμένο στρατόπεδο αιχμαλώτων. Οι Γερμανοί το είχαν σχεδιάσει ειδικά, για να αποτρέπει αποδράσεις: υπερυψωμένα κτίρια, μικρό βάθος θεμελίων για να αποκαλύπτονται σήραγγες, άμμος που πρόδιδε κάθε σκάψιμο. Και όμως, αυτό το «τέλειο» σύστημα έγινε το θέατρο της πιο φιλόδοξης απόδρασης του πολέμου.
Ο εγκέφαλος της επιχείρησης, Βρετανός Επισμηναγός Roger Bushell, δεν ενδιαφερόταν για λίγες μεμονωμένες αποδράσεις. Το σχέδιό του ήταν σχεδόν παράλογο: τρεις σήραγγες («Tom», «Dick» και «Harry»), εκατοντάδες συμμετέχοντες, και ένας μηχανισμός παραγωγής πλαστών εγγράφων, ρούχων και εργαλείων που θύμιζε μικρή βιομηχανία μέσα σε αιχμαλωσία.
Τη νύχτα της 24ης Μαρτίου 1944, η «Harry» λειτούργησε. 76 άνδρες πέρασαν μέσα από μια στενή σήραγγα, σε θερμοκρασίες κάτω από το μηδέν. Η απόδραση πέτυχε τεχνικά, αλλά απέτυχε στρατηγικά. Οι περισσότεροι δραπέτες συνελήφθησαν μέσα σε λίγες μέρες και 50 από αυτούς εκτελέστηκαν.
Ανάμεσα στους εκτελεσθέντες ήταν ο Έλληνας Υποσμηναγός Σωτήριος Σκάντζικας. Γεννήθηκε το 1921 και ο πόλεμος τον βρήκε δόκιμο στη Σχολή Ικάρων. Μετά την κατάρρευση του ελληνικού μετώπου, μετακινήθηκε στη Μέση Ανατολή, όπου συνέχισε την εκπαίδευση του πιλότου. Τον Ιούλιο του 1942 πήρε τον βαθμό του αρχισμηνία και ως κυβερνήτης έλαβε μέρος στις συμμαχικές επιχειρήσεις του Αφρικανικού Μετώπου.
Στις 23 Ιουλίου 1943, τόσο η 335 όσο και η 336 Μοίρες Διώξεως (ΜΔ) συμμετείχαν από κοινού στην επιχείρηση «Θέτις», τη σημαντικότερη και μαζικότερη αποστολή των ελληνικών μοιρών δίωξης στη Μέση Ανατολή.
Στόχος η κατεχόμενη Κρήτη και για τους Έλληνες πιλότους ήταν το συμβολικό αντίποινο για τη Σφαγή της Κανδάνου από το γερμανικά στρατεύματα. Οκτώ αεροσκάφη της 335 ΜΔ απογειώθηκαν από το αεροδρόμιο της Μάρσα Ματρούχ και άλλα εννιά της 336 ΜΔ, μεταξύ των οποίων και το Hurricane του Σωτήρη Σκάντζικα. Έπειτα από τρεις ώρες πτήσης, τα ελληνικά μαχητικά πλήττουν, παρά τον καταιγισμό των αντιαεροπορικών πυρών, σταθμούς ραντάρ, πυροβολεία, στρατόπεδα και κάθε δυνατό στόχο. Πάνω από το Ηράκλειο ο Σκάντζικας καταρρίπτεται και συλλαμβάνεται, οδηγούμενος στο στρατόπεδο Stalag Luft III.
Μοιραστείτε το άρθρο
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
Χρόνος ανάγνωσης: 0,4 λεπτά
Την Τρίτη 24 Μαρτίου 2026 πραγματοποιήθηκε στο Royal Air Force (RAF) Club, στο Λονδίνο, εκδήλωση για την 82η Επέτειο του «Great Escape (Μεγάλη Απόδραση)», στην οποία συμμετείχε ο Επιτελάρχης του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας (ΓΕΑ), Υποπτέραρχος (Ι) Ματθαίος Κανουπάκης, εκπροσωπώντας τον Αρχηγό ΓΕΑ, Αντιπτέραρχο (Ι) Δημοσθένη Γρηγοριάδη.
Η εν λόγω εκδήλωση, στην οποία συμμετέχει για πρώτη φορά η Πολεμική Αεροπορία (ΠΑ), τιμά τη Μεγάλη Απόδραση, μια οργανωμένη προσπάθεια από Αξιωματικούς της RAF και άλλους Συμμάχους αιχμαλώτους να δραπετεύσουν από το γερμανικό στρατόπεδο Stalag Luft III στις 24 Μαρτίου 1944.
Ανάμεσά τους ήταν ο Υποσμηναγός Σωτήριος Σκάντζικας, της 336ης Μοίρας Διώξεως, ο οποίος συνέβαλε ενεργά στην οργάνωση της απόδρασης, δείχνοντας μεγάλο θάρρος και αποφασιστικότητα, ενώ συγκαταλέγεται μεταξύ εκείνων που, μετά την εκ νέου σύλληψή τους, εκτελέστηκαν από τις γερμανικές αρχές.
Το στρατόπεδο Stalag Luft III δεν ήταν ένα συνηθισμένο στρατόπεδο αιχμαλώτων. Οι Γερμανοί το είχαν σχεδιάσει ειδικά, για να αποτρέπει αποδράσεις: υπερυψωμένα κτίρια, μικρό βάθος θεμελίων για να αποκαλύπτονται σήραγγες, άμμος που πρόδιδε κάθε σκάψιμο. Και όμως, αυτό το «τέλειο» σύστημα έγινε το θέατρο της πιο φιλόδοξης απόδρασης του πολέμου.
Ο εγκέφαλος της επιχείρησης, Βρετανός Επισμηναγός Roger Bushell, δεν ενδιαφερόταν για λίγες μεμονωμένες αποδράσεις. Το σχέδιό του ήταν σχεδόν παράλογο: τρεις σήραγγες («Tom», «Dick» και «Harry»), εκατοντάδες συμμετέχοντες, και ένας μηχανισμός παραγωγής πλαστών εγγράφων, ρούχων και εργαλείων που θύμιζε μικρή βιομηχανία μέσα σε αιχμαλωσία.
Τη νύχτα της 24ης Μαρτίου 1944, η «Harry» λειτούργησε. 76 άνδρες πέρασαν μέσα από μια στενή σήραγγα, σε θερμοκρασίες κάτω από το μηδέν. Η απόδραση πέτυχε τεχνικά, αλλά απέτυχε στρατηγικά. Οι περισσότεροι δραπέτες συνελήφθησαν μέσα σε λίγες μέρες και 50 από αυτούς εκτελέστηκαν.
Ανάμεσα στους εκτελεσθέντες ήταν ο Έλληνας Υποσμηναγός Σωτήριος Σκάντζικας. Γεννήθηκε το 1921 και ο πόλεμος τον βρήκε δόκιμο στη Σχολή Ικάρων. Μετά την κατάρρευση του ελληνικού μετώπου, μετακινήθηκε στη Μέση Ανατολή, όπου συνέχισε την εκπαίδευση του πιλότου. Τον Ιούλιο του 1942 πήρε τον βαθμό του αρχισμηνία και ως κυβερνήτης έλαβε μέρος στις συμμαχικές επιχειρήσεις του Αφρικανικού Μετώπου.
Στις 23 Ιουλίου 1943, τόσο η 335 όσο και η 336 Μοίρες Διώξεως (ΜΔ) συμμετείχαν από κοινού στην επιχείρηση «Θέτις», τη σημαντικότερη και μαζικότερη αποστολή των ελληνικών μοιρών δίωξης στη Μέση Ανατολή.
Στόχος η κατεχόμενη Κρήτη και για τους Έλληνες πιλότους ήταν το συμβολικό αντίποινο για τη Σφαγή της Κανδάνου από το γερμανικά στρατεύματα. Οκτώ αεροσκάφη της 335 ΜΔ απογειώθηκαν από το αεροδρόμιο της Μάρσα Ματρούχ και άλλα εννιά της 336 ΜΔ, μεταξύ των οποίων και το Hurricane του Σωτήρη Σκάντζικα. Έπειτα από τρεις ώρες πτήσης, τα ελληνικά μαχητικά πλήττουν, παρά τον καταιγισμό των αντιαεροπορικών πυρών, σταθμούς ραντάρ, πυροβολεία, στρατόπεδα και κάθε δυνατό στόχο. Πάνω από το Ηράκλειο ο Σκάντζικας καταρρίπτεται και συλλαμβάνεται, οδηγούμενος στο στρατόπεδο Stalag Luft III.
Μοιραστείτε το άρθρο
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
