Ο Νίκος Δένδιας στις Βρυξέλλες για το ΣΕΥ- Άμυνας της ΕΕ και την εκδήλωση για τη Στρατιωτική Κινητικότητα

Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, συμμετείχε τη Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου 2026 στη συνεδρίαση του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες, σε σύνθεση Υπουργών Άμυνας των κρατών-μελών (ΣΕΥ- Άμυνας).

Τα κύρια ζητήματα που απασχόλησαν τους Υπουργούς Άμυνας ήταν η αντιμετώπιση των υβριδικών απειλών, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή και οι επιπτώσεις της στην Ευρωπαϊκή Ασφάλεια, καθώς και οι εξελίξεις στην Ουκρανία. Το Συμβούλιο ενέκρινε επίσης κατά τη σημερινή του συνεδρίαση Ευρωπαϊκά Αμυντικά Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος (EDPCI) για την ενίσχυση της αμυντικής ετοιμότητας της Ευρώπης.

Προσερχόμενος στο ΣΕΥ- Άμυνας, ο κ Δένδιας προέβη στην ακόλουθη δήλωση:

«Σήμερα, στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΕΥ – Άμυνας), εκτός από το σύνηθες θέμα της Ουκρανίας, θα συζητήσουμε και για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση, η ευρωπαϊκή μας οικογένεια, από τον Νότο. Τις κρίσεις στο Ορμούζ, στο Μπαμπ- ελ- Μαντέμπ, γενικά στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής.

Θα ήθελα να πω ότι η Ελλάδα από την πλευρά της έχει κάνει διαχρονικά ό,τι μπορεί για να ευαισθητοποιήσει την Ευρωπαϊκή Ένωση στα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε και από τη νότια πλευρά, και επίσης, συμμετέχει ήδη εδώ και χρόνια στην Επιχείρηση «Ειρήνη» και στην Επιχείρηση «Ασπίδες». 

Είναι λοιπόν η στιγμή  η Ευρωπαϊκή Ένωση να αντιληφθεί πλήρως ότι οι προκλήσεις δεν προέρχονται μόνο από τον Βορρά, αλλά επίσης και από τον Νότο. Και να προσφέρει τους απαραίτητους πόρους που χρειάζονται ώστε να πραγματοποιηθεί η πολιτική των 360 μοιρών που επαγγελλόμαστε εδώ και πολλά χρόνια».

Στο περιθώριο της συνεδρίασης του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο κ. Δένδιας συναντήθηκε με τον υπουργό Άμυνας της Ιταλικής Δημοκρατίας Guido Crosetto, με τον οποίο συζήτησαν για τον κοινό βηματισμό Ελλάδας και Ιταλίας, σε κρίσιμα ζητήματα που αφορούν την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική Άμυνας και Ασφάλειας. Συμφώνησαν επίσης για την ανάγκη συνεισφοράς στην Επιχείρηση ΑΣΠΙΔΕΣ, εκτός από την Ελλάδα, την Ιταλία και τη Γαλλία, και όλων των άλλων κρατών-μελών της Ε.Ε.

Ο Έλληνας Υπουργός συναντήθηκε ακόμη με την υπουργό Άμυνας της Ολλανδίας Dilan Yeşilgöz-Zegerius, με την οποία συζήτησαν για τους γεωπολιτικούς κινδύνους και τις προκλήσεις ασφαλείας, καθώς και για την ενίσχυση της διμερούς αμυντικής συνεργασίας.

Ο κ. Δένδιας είχε σύντομη συνάντηση και με τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας της Πορτογαλίας, Nuno Melo. Σε συνέχεια της συνάντησής τους στη Λισαβώνα, συζήτησαν για την επίσκεψη του Πορτογάλου Υπουργού στην Αθήνα.

Επίσης, ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας συμμετείχε την Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου 2026 σε συζήτηση στις Βρυξέλλες με θέμα τη Στρατιωτική Κινητικότητα, στο πλαίσιο της εκδήλωσης “Connecting Europe Days – Europe’s Mobility and Transport Flagship Event”.

Οι εργασίες της εκδήλωσης άνοιξαν με χαιρετισμούς της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και του Ευρωπαίου Επιτρόπου Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολου Τζιτζικώστα.

Στη συζήτηση συμμετείχαν επίσης ο Ευρωπαίος Επίτροπος για την Άμυνα και το Διάστημα, Andrius Kubilius, ο Αναπληρωτής Πρωθυπουργός, Υπουργός Άμυνας και εκτελών χρέη Υπουργού Μεταφορών και Υποδομών της Ρουμανίας, Radu-Dinel Miruta και ο Αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αρμόδιος για τη Στρατιωτική Κινητικότητα, Roberts Zile

Ο κ. Δένδιας ανέφερε κατά τη συζήτηση με τη συντονίστρια, Γενική Διευθύντρια της Γενικής Διεύθυνσης Κινητικότητας και Μεταφορών (MOVE) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,  Magda Kopczyńska:

(μετάφραση από τα αγγλικά)

Magda Kopczyńska: Κύρις Δένδια, μια ερώτηση προς εσάς, σχετικά με τον διάδρομο στον οποίο αναφέρθηκε ο Επίτροπος κ. Τζιτζικώστας, αλλά και σχετικά την προηγούμενη συζήτηση όπου έγινε εκτενής αναφορά στη συνεργασία μεταξύ στρατιωτικών και πολιτικών αρχών. Εσείς είστε πολιτικός προϊστάμενος, αλλά του Υπουργείου Άμυνας. Κατά την άποψή σας, όσον αφορά τα θέματα στρατιωτικής κινητικότητας, τόσο από τη σκοπιά της Ελλάδας, όσο και της ευρύτερης περιοχής στην οποία βρίσκεται η Ελλάδα, είμαστε στον σωστό τόπο και χρόνο;

 

Νίκος Δένδιας: Σας ευχαριστώ για την ερώτηση. Κατ’ αρχάς, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Επίτροπο κ. Τζιτζικώστα γι’ αυτή την ευκαιρία και για το γεγονός ότι βρίσκομαι εδώ με τον Επίτροπο κ. Kubilius, ο οποίος αποτελεί την κινητήρια δύναμη για κάτι που έχει ήδη καθυστερήσει πολύ.

 

Ας πάμε πίσω στη δεκαετία του ‘80. Τη δεκαετία του ‘80 η Ευρώπη είχε την αντίληψη ότι την άμυνα την είχε αναλάβει το ΝΑΤΟ, δηλαδή, για να είμαστε ειλικρινείς, οι Αμερικανοί. Στη συνέχεια, τη δεκαετία του ‘90, είχαμε την πτώση του Τείχους του Βερολίνου και υποθέσαμε, όπως είπε ο Φράνσις Φουκουγιάμα – αν και στη συνέχεια άλλαξε άποψή – ότι ήρθε το τέλος της ιστορίας, οπότε δεν υπάρχει ανάγκη να υπερασπιστούμε κάτι, γιατί δεν υπάρχει κανείς να μας επιτεθεί. Η αφέλεια της σκέψης μας ήταν πραγματικά παροιμιώδης, γιατί όλοι έτσι σκεφτόμασταν τότε.

 

Γιατί ενώ προσπαθούσαμε να οικοδομήσουμε ένα μοναδικό πείραμα πλούτου, προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δημοκρατίας, δικαιωμάτων των γυναικών στην Ευρώπη, πιστεύαμε ότι αυτό το μοναδικό μέρος στον κόσμο δεν χρειάζεται υπεράσπιση, ότι θα σταθεί όρθιο από μόνο του χάρη στις αξίες του. Αυτό δεν ισχύει και δε θα μπορούσε να ισχύει.

 

Και αυτό που αντιμετωπίζουμε τώρα – και η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου σχετικά – δεν είναι η μοναδική πρόκληση που αντιμετωπίζει η ΕΕ.  Αυτό μας επαναφέρει στην πραγματικότητα. Και η πραγματικότητα είναι ότι πρέπει να υπερασπιστούμε αυτόν τον χώρο. Πώς όμως μπορούμε να υπερασπιστούμε αυτόν τον χώρο αν δεν μπορούμε να μεταφέρουμε πόρους; Και πάλι όμως, η ιστορία μας διδάσκει. Πότε ήταν η τελευταία φορά που υπήρξε μια ενωμένη Ευρώπη; Επί Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Ποια ήταν η βάση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας; Ήταν το οδικό δίκτυο, 300.000 χλμ δρόμων που επέτρεπαν την ταχεία κίνηση των λεγεώνων και την προστασία των συνόρων.

 

Και εμείς, ως ΕΕ, με 10πλάσιο πληθυσμό σε σχέση με τότε και μια οικονομία σχεδόν 20 τρις, έχουμε λιγότερες σιδηροδρομικές γραμμές απ’ ότι οι Ρωμαίοι είχαν δρόμους. Αυτό λοιπόν που προσπαθούμε να κάνουμε τώρα είναι να καλύψουμε το χαμένο έδαφος τόσων ετών. Και πρέπει να το καλύψουμε γρήγορα. Και αυτό πρέπει να γίνει ολόπλευρα. Πρέπει να προετοιμαστούμε, γιατί η διασύνδεση δεν αφορά μόνο την τρέχουσα σύγκρουση με τη Ρωσία, αλλά σημαίνει προετοιμασία και για τις προκλήσεις του αύριο.

 

Δε θα είναι εύκολο, και θα ζητήσω συγγνώμη από τους Ευρωπαίους φορολογούμενους, εξάλλου είμαι κι εγώ ένας από αυτούς, αλλά θα κοστίσει. Θα κοστίσει, αλλά είναι απαραίτητο. Η απάντησή μου λοιπόν είναι ότι κάνουμε το σωστό, έχουμε καθυστερήσει, οπότε πρέπει να κινηθούμε πολύ γρήγορα.

 

 

Magda Kopczyńska: Κύριε  Δένδια, θεωρείτε ότι υπάρχει επαρκής συντονισμός και σύμπνοια προκειμένου να καλύψουμε το κενό που προέκυψε στο οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο σε σχέση με τη ρωμαϊκή εποχή λόγω της παραμέλησής του τους τελευταίους αιώνες;

 

Νίκος Δένδιας : Θα μου επιτρέψετε να πω κάτι κάπως ανορθόδοξο. Γίνονται μεγάλες προσπάθειες. Εκτιμώ όμως ιδιαίτερα αυτό που ανέφεραν οι δύο Επίτροποι και ιδιαίτερα ο Επίτροπος κ. Τζιτζικώστας, ότι δημιουργούμε κάτι που όμως πρέπει και να υπερασπιστούμε. Και δεν υπολογίζουμε το κόστος για την υπεράσπισή του.

Ανέφερε ένα ποσό που ακούγεται ιδιαίτερα υψηλό, €100 δις. Είναι όντως ένα τεράστιο ποσό. Θα πρέπει όμως να σας πω ότι μιλάμε για την ΕΕ, το ΑΕΠ της ΕΕ είναι περίπου €18-19 τρις, μιλάμε λοιπόν για κάτι που είναι κρίσιμης σημασίας και αντιστοιχεί περίπου στο 0,06-0,07%, αν οι υπολογισμοί μου είναι σωστοί. Συμφωνώ, είναι πολλά, αλλά όταν μιλάμε για μια υπαρξιακή απειλή, έχουμε τη δυνατότητα να τα διαθέσουμε; Η απάντησή μου είναι ναι.

 

Στη συνέχεια όμως πρέπει να προσθέσουμε και το κόστος για την υπεράσπισή του. Και η υπεράσπισή του, και αυτό είναι το κύριο θέμα, ποιος είναι υπεύθυνος για την υπεράσπιση των πανευρωπαϊκών δομών; Ο Πτέραρχος Clancy είναι Πτέραρχος, αλλά ποιού προΐσταται; Προΐσταται μιας Στρατιωτικής Επιτροπής. Έχετε ξανακούσει να υπήρξε ποτέ στην ιστορία της ανθρωπότητας μια στρατιωτική δομή της οποίας να προΐσταται μια επιτροπή; Ούτε καν στη δημοκρατική Αθήνα δεν υπήρξε κάτι τέτοιο. Εξέλεγαν έναν Στρατηγό για 24 ώρες, αλλά του έδιναν πλήρεις εξουσίες γι’ αυτό. Εν τέλει, λοιπόν, ναι, υπάρχει στενή συνεργασία, αλλά πρέπει να προχωρήσουμε στο επόμενο στάδιο. Πρέπει να δημιουργήσουμε δομές κατάλληλες για τις ανάγκες των καιρών. Και δεν πρέπει να κρυβόμαστε από φόβο μήπως φανεί ότι ανταγωνιζόμαστε το ΝΑΤΟ, γιατί αυτό δεν ισχύει.

 

Λειτουργούμε συμπληρωματικά ως προς το ΝΑΤΟ. Δεν οραματιζόμαστε έναν κόσμο στον οποίο το ΝΑΤΟ θα αποχωρήσει από την Ευρώπη, αλλά μια Ευρώπη στην οποία το ΝΑΤΟ θα παραμείνει και θα συμμετέχει στην κοινή άμυνα. Πρέπει όμως να δημιουργήσουμε τις δομές που θα είναι συμπληρωματικές προς το ΝΑΤΟ. Θεωρώ λοιπόν ότι θα πρέπει να ενισχύσουμε τη Στρατιωτική Επιτροπή και το έργο της πολύ περισσότερο και να συνεχίσουμε να ενισχύουμε και τις μεγάλες προσπάθειες που καταβάλλουν οι δύο Επίτροποι.

 

Magda Kopczyńska: Σχεδόν μετανιώνω που οι συμμετέχοντες του πρώτου πάνελ έχουν πλέον αποχωρήσει από τη σκηνή, γιατί όταν τους ρώτησα αν χρειαζόμαστε νέες δομές, και οι τρεις απάντησαν κατηγορηματικά «όχι». Εσείς όμως μόλις είπατε ότι χρειαζόμαστε νέες δομές. Ίσως, λοιπόν, πρέπει να οργανώσουμε ένα νέο πάνελ.

 

Νίκος Δένδιας : Δε λέω ότι χρειαζόμαστε νέες δομές. Λέω ότι πρέπει να βελτιώσουμε τις υπάρχουσες. Να μετατρέψουμε τη Στρατιωτική Επιτροπή σε κάτι πιο ουσιαστικό, πιο ικανό και με μεγαλύτερες δυνάμεις.

 

Magda Kopczyńska: Έχουμε φτάσει στο σημείο που θα έπρεπε όσον αφορά την προστασία των υποδομών;

 

Νίκος Δένδιας : Έχουμε ακόμη πολύ δρόμο μπροστά μας. Αν πρέπει να σας δώσω μια ειλικρινή απάντηση, όχι, δεν έχουμε φτάσει εκεί. Μάλλον απέχουμε πολύ ακόμα. Αν μου επιτρέπετε, με όλο το σεβασμό, να προτείνω κάτι στην Ευρώπη, αυτό είναι ακριβώς που ανέφερε προηγουμένως ο Επίτροπος, δηλαδή αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε για την Ελλάδα.

 

Η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα εξαιρετικά δύσκολο περιβάλλον ασφαλείας. Δεν πρόκειται μόνο για την απειλή που αποτελεί η Ρωσία για το ΝΑΤΟ και την Ευρώπη. Επιπλέον, έχουμε τη γειτονική μας Τουρκία, η οποία αποτελεί απειλή για εμάς. Όλοι έχουμε έναν γείτονα με τον οποίο είναι πολύ δύσκολο να συνυπάρξουμε. Το Ιράν βρίσκεται πολύ πιο κοντά σε εμάς.

 

Το Σαχέλ, που σήμερα αποτελεί παράδεισο για τους τρομοκράτες, βρίσκεται πολύ πιο κοντά σε εμάς. Η Λιβύη, ένα αποτυχημένο κράτος, βρίσκεται πολύ πιο κοντά μας. Η Συρία ήταν ένα αποτυχημένο κράτος μέχρι πολύ πρόσφατα, και δεν ξέρουμε πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση, ο Λίβανος βρίσκεται πολύ κοντά. Πρόκειται, λοιπόν, για μια εντελώς διαφορετική γειτονιά. Αν μου επιτρέπετε να περιγράψω με δύο λέξεις αυτό που κάνουμε, δημιουργούμε μια ολοκληρωμένη αμυντική διαδικασία που ονομάζεται «Ασπίδα του Αχιλλέα».

 

Γιατί «Ασπίδα του Αχιλλέα»; Επειδή, σύμφωνα με την αρχαία ελληνική μυθολογία, η ασπίδα που έδωσε η μητέρα του Αχιλλέα στο γιο της, όταν ο Έκτορας σκότωσε τον Πάτροκλο και έκλεψε τα όπλα του, είχε 5 στρώματα. Και αυτά τα 5 στρώματα είναι η ξηρά, η θάλασσα, ο αέρας, αλλά και ο κυβερνοχώρος και το διάστημα. Πιστεύουμε ότι αυτό πρέπει να συμβεί σε πανευρωπαϊκή κλίμακα. Διότι ας υποθέσουμε ότι μια τρομοκρατική ομάδα από κάπου στην Αραβική Χερσόνησο, μια ομάδα Χούθι, εκτοξεύει έναν πύραυλο, έναν βαλλιστικό πύραυλο, εναντίον μιας ευρωπαϊκής χώρας, επειδή πιστεύει ότι αυτή η χώρα υποστηρίζει τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Ή η Ρωσία. Ποιος θα το αντιμετωπίσει; Αν, για παράδειγμα, αυτός ο βαλλιστικός πύραυλος κατευθυνθεί κατά της Κύπρου ή κάποιας άλλης μικρής ευρωπαϊκής χώρας, θα ήταν σε θέση αυτή η μικρή ευρωπαϊκή χώρα να αναπτύξει αντιβαλλιστική δυνατότητα; Θα πρέπει να γίνει σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, και αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να το πετύχουμε. Και φυσικά, πρέπει να κατανοήσουμε ότι οι προκλήσεις του μέλλοντος είναι ανυπολόγιστες.

 

Αυτό που σήμερα αποτελεί το πεδίο δράσης των σοβαρών στρατιωτικών δυνάμεων, αύριο θα είναι, μέσω της τεχνητής νοημοσύνης, το πεδίο δράσης τρομοκρατικών ομάδων και μη κρατικών παραγόντων. Αν θέλουμε να προστατεύσουμε το ευρωπαϊκό μας πείραμα, πρέπει να διαμορφώσουμε μια ολιστική προσέγγιση, κάτι που δεν μπορεί να επιτευχθεί μεμονωμένα από κάθε χώρα. Επομένως, η γενική μου ιδέα δεν περιορίζεται στην ενίσχυση των δυνατοτήτων της Ευρωπαϊκής Στρατιωτικής Επιτροπής, αλλά φτάνει μέχρι τη δημιουργία μιας πανευρωπαϊκής άμυνας.

 

Έτσι ονειρεύομαι την Ευρώπη του μέλλοντος. Ξέρω ότι αυτό δεν θα συμβεί αύριο. Ξέρω ότι δεν θα είναι φθηνό. Πιστεύω όμως ότι είναι μια συνεκτική ιδέα την οποία θα μπορούσαν να υποστηρίξουν οι νέοι της Ευρώπης. Σας ευχαριστώ.

 

 

Magda Kopczyńska: Κύριε Δένδια μας περιγράψατε το όραμά σας, αυτό που θέλετε να δείτε.

 

Νίκος Δένδιας :

 

Λοιπόν, θα παραμείνω τώρα στο ρόλο μου ως Έλληνας. Καθώς είμαι Υπουργός Άμυνας μιας ευρωπαϊκής χώρας, δεν μπορώ να μιλήσω εκ μέρους ενός Ευρωπαϊκού θεσμού. Αυτό που θα πρότεινα είναι να αξιοποιήσετε εμάς, την Ελλάδα. Θα μπορούσαμε να αποτελέσουμε ένα πολύ καλό παράδειγμα. Θα μπορούσαμε να αποτελέσουμε ένα πολύ καλό παράδειγμα, διότι κατανοούμε τις απειλές για την ασφάλεια, αλλά επίσης λαμβάνοντας υπόψη την τρέχουσα μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζουμε, και αναφέρομαι στη Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

 

Εμείς είμαστε αυτοί που βρίσκονται πιο κοντά. Όσο αστείο κι αν ακούγεται –  δεν είναι προφανές για κάποιον που δεν είναι εξοικειωμένος με τον χάρτη-  αλλά η Αλεξανδρούπολη, στο βόρειο τμήμα της Ελλάδας, είναι το πλησιέστερο λιμάνι προς το μέτωπο στην Ουκρανία. Επομένως, η ενίσχυση της ανθεκτικότητας και η ανάπτυξη της ικανότητας για την οποία μιλάμε εντός της Ελλάδας και στον διάδρομο που εκτείνεται από την Ελλάδα προς τα βόρεια, μέσω της Ρουμανίας, της Βουλγαρίας και της Μολδαβίας, πιστεύω ότι θα αποτελούσε ένα τέλειο παράδειγμα. Σχετικά με το πώς η Ευρώπη θα μπορούσε να εργαστεί για τη δημιουργία συνδεσιμότητας, τη δημιουργία διαδρόμων και την ταυτόχρονη προστασία τους. Θα ήθελα να ευχαριστήσω την Επίτροπο Georgieva και τον Επίτροπο Kubilius για την κατανόηση και την υποστήριξή τους σε αυτή τη διαδικασία.

 

Σας ευχαριστώ».